TỪ LÀNG QUAN HỌ QUÊ TÔI ĐẾN TRỐNG HỘI CỔNG LÀNG

1.

Bạn đang xem: Từ làng quan họ quê tôi đến trống hội cổng làng

Viết bài khó độc nhất là để “tít” (hay “rút tít”). đầu năm nay, ông các bạn nhà báo đặt bài xích lại đặt luôn cho cái “tít”, chắc năm cho tới “hên” đây. Mẫu “tít” ông chúng ta đặt mang đến như ước ao tóm gọn chiếc “con mặt đường âm nhạc” nhưng mà tôi sẽ “dây” vào mấy chục năm nay.

*

Chả là hồi còn tới trường phổ thông, tôi sẽ thích nghe hát, rồi chép những bài hát vào sổ tay. Dựa vào món nhạc lý học được từ thời cấp cho 2, tôi vót cái cây bút tre 5 “ngòi” kẻ loại nhạc vào sổ, và chép các bạn dạng nhạc theo lời gọi của người dạy hát qua đài. Rồi đội văn nghệ xã cần bài xích hát đi thâm nhập hội diễn huyện, tôi đánh liều làm luôn một bài về dòng sông quê tôi lấy tên là “Sóng sông Bùng”, còn nhớ đôi câu: “Sóng sông Bùng gầm vang bao vắt kỷ/ Lửa ba mươi Xô-viết vẫn còn đó đây…”. Bài xích hát được bằng khen của huyện. Chắc hẳn rằng vì núm mà khi vào bộ đội, thủ trưởng đơn vị khích lệ tôi chế tác tiết mục mang đến đội âm nhạc tiểu đoàn tham gia hội diễn cấp trung đoàn. Tôi viết cả hoạt cảnh dân ca, cả thơ và tất yếu có cả ca khúc. Sau hội diễn, trung đoàn cấm đoán tôi vào mặt trận theo nguyện vọng, nhưng điều về đội Tuyên truyền văn hoá, biên chế vào “tổ sáng sủa tác” để cung cấp tiết mục đến đội biểu diễn. Ở đấy may thay, tôi cùng tổ với nhạc sĩ Ngô Trí Thậm cùng nhạc sĩ táo bạo Tường – hai fan cùng quê. Tôi siêng sáng tác thơ, dân ca và kịch mà lại cũng thích hợp nghe cùng sửa lời cho bài xích hát của 2 ông anh. Rồi một lần nhạc sĩ Ngô Trí Thậm đi biến đổi nhưng bên bị bão đổ đề xuất “trốn” về sửa nhà. Hại anh không tồn tại tác phẩm cho đội, tôi mang mấy bạn dạng nhạc của anh ý ra để lời vào góp anh. Anh Thậm vô cùng ngạc nhiên, và từ đó anh “dụ” tôi vào con đường âm nhạc. Phần đông đêm hành quân, số đông ngày mắc võng dưới cây rừng… trong mẩu chuyện sáng tác, anh gần như truyền đến tôi những kiến thức mà anh sẽ học được ở trường Âm nhạc. Cầm cố là tôi viết từ bỏ ca khúc mang lại hợp xướng, rồi nhạc múa nữa. Một số trong những ca khúc cùng hợp xướng của mình được giải, được phân phát trên chương trình phát thanh nghệ thuật Quân đội với có bài xích được ban ca nhạc đài TNVN thu thanh phát tuy nhiên như Đất nước bác bỏ Hồ với cuộc hành quân không nghỉ, chiếc dốc nó cao, thú vui Việt phái mạnh (thơ chính Hữu),v.v.... Nhưng hồ hết tác phẩm ấy dù vẫn “phủ sóng” mà lại vẫn chưa tồn tại bài làm sao thật sự lấn sân vào lòng công chúng rộng rãi. Cho đến khi xã Quan chúng ta quê tôi xuất hiện, tín đồ ta mới bắt đầu nhớ mang lại tên tác giả của nó với tư biện pháp nhạc sĩ.

2. Tôi còn lưu giữ một ngày mùa thu 1978, bên thơ Nguyễn Phan Hách chuyển tôi bài xích thơ “Làng quan họ” của anh… Hôm ấy tôi đến thao tác làm việc với nhà xuất bạn dạng Tác Phẩm bắt đầu và tình cờ chạm chán lại anh Hách mới chuyển về làm việc ở đấy. Anh siêu vui bởi đêm qua vô tình nghe được một bài hát new của tôi, bài bác “Nụ cười Việt Nam”, phổ thơ chủ yếu Hữu. Chắc hẳn rằng vì cố mà anh nảy ra ý định dựa vào tôi phổ nhạc cho bài thơ của anh. Để cho vững chắc hơn, anh ngồi chép lại bài bác thơ rồi đưa mang lại tôi với cùng 1 lời nhờ như áp đặt: “Bài này phổ nhạc được ông ạ. Ông phổ mang đến tôi nhé”. Tôi nghe toát những giọt mồ hôi và lại hơi ảm đạm cười vày sự hồn nhiên của anh. Thơ thì bạt ngàn mà mấy bài được phổ nhạc? Nhạc sĩ thì rất nhiều như lá rừng nhưng tất cả phải ai cũng phổ được bài thơ của anh? Tôi thấy ngại, tuy nhiên cũng vui vẻ hứa hẹn anh: “Vâng, tôi vẫn xem cùng nếu phổ được, tôi đang hát mang đến ông nghe nhằm xin ý kiến nhà thơ”.

Tôi vốn khôn xiết mê hầu như điệu hát dân ca quan tiền họ. Từ bỏ thời máy bay Mỹ ném bom xuống đông đảo trận địa pháo chống không đặt ở làng tôi, tôi đã có nghe những anh chị em văn công xung kích của quân đội mang đến làng hát cho quân nhân và dân buôn bản tôi nghe hầu như điệu hát quan họ mềm mại tơ lụa. Một ngay tức thì chị trẻ đẹp đội nón ba tầm khoác áo tứ thân đẹp hút hồn đã hát “Bèo dạt mây trôi” với “Người ở chớ về”. Quan lại họ đoạt được tôi từ đó. Mỗi lúc nghĩ mang lại quan họ, tôi lại thấy tồn tại sông cầu giống dải bao xanh mà liền chị đang thắt ngang lưng thuở ấy. Cùng tôi sợ chiếc làng quê tươi đẹp của chị cũng sẽ bị bom Mỹ dội xuống tung hoang như thôn tôi. Cùng tôi mơ thấy xóm quan chúng ta của chị luôn rộn tan hội hè bên dưới rợp bóng mát xanh cùng đa số lời hát lung linh cất ra từ đôi môi “lúng liếng” của chị… Tôi cũng trở nên quan họ đoạt được bởi phim “Đến hứa hẹn lại lên”. Bộ phim truyện ấy vẫn dấy lên vào tôi tình thân thương đông đảo con fan xứ ấy, hồ hết con fan suốt đời có tác dụng lụng và ca hát, tuy vậy bao biến động đã vỗ sóng lên số phận không may của họ. Tôi vẫn mê hồ hết câu thơ đẹp cùng đau mang lại nao lòng của “ông Hoàng thơ ghê Bắc” Hoàng thay khi được đọc sớm phiên bản thảo “Về ghê Bắc” của ông: “Cúi lạy chị em con trở về ghê Bắc/ Chiều xưa giẻ quạt voi lồng/ Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc/ Chuồn chuồn khiêng nắng thanh lịch sông…”. Dẫu vậy tôi đâu biết một ngày mình vẫn viết ra bài hát “Làng quan họ quê tôi”!

Lại nói chuyện hôm gặp gỡ anh Nguyễn Phan Hách, sau thời điểm chia tay anh, tôi cũng quên mất bài bác thơ còn chứa trong túi áo. Mấy ngày sau, tôi lấy áo ra giặt. Bên cái giếng xây gạch sứt mẻ của mái ấm gia đình bà trọng điểm mù trong xã Khương Hạ (Hà Nội) nơi những nhà văn quân đội chúng tôi đang làm việc nhờ, tôi trộm cắp ra bài xích thơ anh Hách gửi với đọc lại. Khi ấy từ mẫu loa làng mạc phát ra hầu hết điệu hát quan họ mê hồn. Tôi thốt nhiên thấy bài thơ đang trở thành bài bác hát vào đầu tôi. Cùng câu nhạc mở màn đã hiện lên. Tôi vứt lại chậu áo quần bên giếng, vào trong nhà lấy giấy cây bút ngồi phổ nhạc mang đến thơ. Không tồn tại giấy nhạc kẻ sẵn, tôi rước tờ giấy nâu khổ A4 rồi kẻ khuông “nhạc bố dòng” nhằm viết. (Bản nháp thứ nhất đó tôi vẫn còn đấy giữ được). Viết được nửa bài xích hát thì kẻng báo giờ nạp năng lượng cơm tập thể. Bên thơ Nguyễn Hoa ở thuộc nhà cùng với tôi từ bỏ đâu về lấy chén đũa định rủ tôi đi nạp năng lượng cơm, dẫu vậy thấy tôi đang say sáng sủa tác, anh âm thầm lặng lẽ đi một mình. đề nghị nói là Nguyễn Hoa cực kỳ hiểu tôi, anh sợ hãi tôi vẫn dang dở mạch cảm xúc. Còn tôi thì hiểu rằng, Nguyễn Hoa vẫn lấy suất cơm quân nhân về cho tôi. Thế là yên trọng tâm tôi ngồi viết một mạch. Lúc tôi viết nốt nhạc hoàn thành thì Nguyễn Hoa cũng chuyển cơm về. Tôi bảo xong xuôi rồi, với cám ơn bạn. Anh cười với bảo hát xem nào? Tôi hát đến anh nghe “Làng quan chúng ta quê tôi”. Anh lặng fan run rẩy trong xúc động, rồi nói: “Tôi ngần ngừ nhạc. Chú ý vào bản nhạc chỉ thấy như giá đỗ. Nhưng bài bác này tốt lắm tạo thành ạ”. Lời thừa nhận xét thứ nhất của bạn bạn khiến cho tôi rất vui. Lúc đó là 1 chiều tháng 9 năm 1978.

Ca sĩ trước tiên hát “Làng quan họ quê tôi” là Kim Phúc, thời gian đó new 18 tuổi sẽ học năm trước tiên tại trường Âm nhạc Việt Nam, cùng được nghệ sĩ Tôn Thất Triêm đệm bầy trong tối giao lưu của các nhà thơ quân nhóm với trường. Máu mục được hoan nghênh nhiệt độ liệt, khiến cho tôi cũng bất ngờ. Nhưng người thu thanh trước tiên bài hát này là ca sĩ Thanh Hoa (hát thuộc tốp nữ), cùng được vạc sóng bên trên đài TNVN trong thời điểm tháng 6.1979. Từ đó nó trở thành bài xích hát quen thuộc của tình nhân nhạc, rồi được dàn nhạc giao tận hưởng Lepzich biểu hiện trong tuần văn hóa VN trên Đức, được hãng sản xuất JVC đưa vào công tác karaoke của Nhật cùng rất 100 ca khúc vn chọn lọc. Bài xích hát này được nhiều ca sĩ thu thanh, thu hình, phân phối đĩa nhạc. Gần đây nhất là Anh Thơ, Trọng Tấn, Trung Anh… những biên đạo múa cũng đem nhạc của ca khúc xã quan bọn họ quê tôi nhằm dàn dựng múa.

Có người vướng mắc tôi vì sao lời ca trong các bạn dạng thu thanh có nơi khác nhau? cùng lời nào là “chuẩn”? tất cả một thay đổi quan trọng là câu hát gốc “Làng quan bọn họ quê tôi, trong những năm bom Mỹthả ” được biến thành “Làng quan họ quê tôi, giờ đồng hồ ca xanh ước hẹn”. Đó là do nhà xuất phiên bản Âm Nhạc khi thu đĩa hát (1984) đang yêu mong tôi sửa lại để thành lập ra quốc tế dễ ợt hơn?!!! và tôi bất đắc dĩ đề xuất sửa lại. Mặc dù nhiên, kế tiếp nhiều ca sĩ vẫn hát theo bạn dạng nhạc ban đầu công bố, với tôi ưa thích được hát như bạn dạng đầu tiên. Còn một số từ bởi ca sĩ nhầm phải đã làm sai trái đi như “Con sông ước làm bao xanh, ngang sống lưng làng quan chúng ta xanh xanh” bị hát không nên thành “Con sông mong làng bao quanh, ngang sườn lưng làng quan bọn họ xanh xanh”; câu “Chị cả tựa mạn thuyền, anh nhị ngồi bẻ lái ” bị hát không đúng thành “Chị cả tựa mạn thuyền, anh nhị ngồi thổi sáo”… thì cũng là “tam sao thất bản” vậy. Điều đặc biệt quan trọng là bài hát đang đi tới lòng người, nó tạo nên tâm hồn fan ta rất đẹp hơn, yêu thương đời hơn, yêu quê hương nước nhà hơn.

3.

Xem thêm:

Sau thành công “Làng Quan họ quê tôi”, tôi cũng không tập trung nhiều vào chế tạo âm nhạc, do cái nghiệp tôi dồn tận tâm theo xua đuổi là thơ. Cơ mà thỉnh phảng phất ngẫu hứng, tôi cũng viết ca khúc (cũng như vẽ bìa sách). Bao gồm điều lạ là đa số lần nào tôi dự thi ca khúc cũng các đoạt giải. Hơn hai mươi năm tôi nhận thường xuyên 6 giải thưởng Hội Nhạc sĩ nước ta cho các ca khúc: khía cạnh trời trong thành phố, 1983; Đường về Thạch Nham, 1984; nhỏ dế buồn, 1997; Đồng Lộc Thông ru, 1998; Cánh đồng ở giữa hai làng, 2001; Khúc hát sông quê, 2005. Bài Đôi mắt đò ngang giành giải VHNT hồ Xuân Hương với giải của Uỷ ban LH những hội VHNTVN. Đôi đôi mắt đò ngang là bài xích hát tôi rất vai trung phong đắc viết sau một chuyến trở lại viếng thăm Nam Đàn quê bác bỏ (1995). Nó được thịnh hành rộng rãi sinh hoạt Nghệ An, vào cả những đám cưới thường nhật, tuy thế mãi đến gần chục năm tiếp theo mới lên sóng truyền ảnh và được rất nhiều ca sĩ lựa chọn làm bài bác thi trong số cuộc thi Sao Mai giờ đồng hồ hát truyền hình.

Điều bất thần lớn cùng với tôi là sự ra đời của “Khúc hát sông quê” đã tạo ra một chấn động dây chuyền sản xuất trong sinh hoạt âm thanh của người việt trong nước cà cả ngơi nghỉ nước ngoài. Nhiều ca sĩ tỏ bày với tôi: “Nhờ Khúc hát sông quê mà đàn em “hái” bộn tiền". Nhiều người cứ tưởng bài hát được viết ra cần kỳ công lắm, nhưng thực ra là rất đơn giản dễ dàng và cực kỳ nhanh…

Đó là lần tôi gia nhập trại sáng sủa tác âm nhạc của Hội Nhạc sĩ vn ở Vũng Tàu năm 2002. Một ngày liên hoan với các văn nghệ sỹ địa phương, Lê Huy Mậu bao gồm đưa mang đến tôi một tập giấy có 5 bài xích thơ dựa vào tôi phát âm và để đưa ra hà thành in báo. Đêm kia tôi uống say quá cần ngủ luôn cho tới sáng hôm sau. Thức giấc dậy, tôi ra hải dương tắm nhằm "giải rượu". Tôi còn nhớ hải dương Vũng Tàu hôm đó khôn xiết đẹp, vào lành với mát rượi, và rất đông người. Bạn ta vui đầu năm mới Độc lập mùng 2 mon 9. Rửa mặt xong, tôi về phòng, gọi mấy bài bác thơ của Lê Huy Mậu gửi đêm qua. Đọc đến bài bác "Khúc hát sông quê" thì bao nhiêu cảm xúc, kí ức về quê hương, về loại sông, về mẹ… cứ rứa ùa về. Tôi mải miết và như trôi đi vào từng câu chữ. Âm nhạc nổi lên theo từng câu thơ.

Tôi nhẩm công ty đề music và cấu trúc phiên bản nhạc vào đầu. Và xúc cảm là hoàn hảo rồi, tôi mang giấy nhạc ra "chép" lại. Lúc "chép" xong phiên bản nhạc, nhìn đồng hồ thì thấy đang 8h sáng. điện thoại tư vấn cho Huy Mậu đến và tôi hát cho Mậu nghe. Nghe xong, Mậu thẫn thờ nằm đồ xuống giường, như bị cảm, khía cạnh mày sưng sỉa…. Tôi không thể tinh được quá ngay thức thì hỏi: “Sao vậy?" tự dưng Mậu ngồi nhảy dậy, nói: "Anh có tác dụng tôi sắp nổi tiếng đến chỗ rồi".

Chúng tôi đi nạp năng lượng sáng, chạm mặt một số người chúng ta và tôi hát mang lại họ nghe. Mọi bạn đều yên đi và, bữa tiệc sáng đổi thay một cuộc nhậu kéo dài. Cả ngày hôm đó giống như một ngày ăn mừng "khánh thành" bài bác hát với rất nhiều bia rượu cùng lời chúc tụng của người tiêu dùng bè. Buổi tối, chúng về tối ra biển cả giải khát thì gặp NSND Thu nhân hậu vừa màn biểu diễn đâu đó mang đến cùng các bạn bè. Tôi đưa cho Thu Hiền bạn dạng nhạc, và chị hát tức thì tại chỗ. Giọng chị thật thướt tha và quyến rũ. Khi tôi về Hà Nội, mời ca sĩ Anh Thơ hát mang đến chương trình Tác phẩm mới của VTV, và bài xích hát đã tạo ra một công dụng bất ngờ. “Khúc hát sông quê” vẫn đến với đa số người tạo nên một hiệu ứng thảng hoặc có.

4. Tôi là người sinh ra và béo lên ngơi nghỉ quê, dù đã sống các năm ở tp nhưng vấn đề về xã quê luôn luôn ám hình ảnh tôi. Cùng với tôi, làng quê là dòng gốc của thị thành. Người việt nam mình lớn lên thuộc cây lúa nước nghìn đời, cần tình quê vĩnh cửu là cội nguồn sâu xa. Cách đây không lâu, tôi có dịp về quê một người các bạn ở phái mạnh Định để tham dự lễ khánh thành cổng làng, đấy là cổng làng bằng đá điêu khắc rất độc đáo, được chạm trổ hoa văn, tranh dân gian, hình ảnh hội hè, câu đối… Chắc dòng cổng buôn bản này sang trọng lắm, không bạc tỉ cũng đề nghị tiền trăm. Tôi thích và nhớ lại cổng làng mạc của làng mình ngày xưa, phần đông kỷ niệm một thời thơ ấu cứ ùa về, mang đến cho tôi những cảm xúc kỳ lạ. Với người chúng ta ấy đã lưu ý tôi buộc phải viết một ca khúc về cổng làng. Về công ty tôi nghĩ về mãi, càng suy nghĩ càng thấm mà lại vẫn chưa tìm ra được tứ của bài xích hát, lúc ấy tôi bắt đầu gọi điện đến nhà văn Phạm giữ Vũ với “đặt” anh viết một bài thơ về Cổng làng, còn chỉ mấy ngày sau, Vũ có gửi đến tôi một bài xích thơ có tên “Cổng làng”, dòng hay của bài thơ này là nó phát hiện ra một cặp phạm trù bao gồm tĩnh và bao gồm động, mẫu cổng buôn bản là tĩnh và bạn đi ra, người đi về như làn nước chảy…Tôi đến rằng, phía sau mỗi cánh cổng làng mạc Việt ấy, xưa nay vẫn là việc kết nối xã hội gia tộc, là đông đảo nét bình thường về phong tục, tập quán, đa số nét văn hoá riêng biệt. Cánh cổng làng cho dù hiện hữu xuất xắc vô hình vẫn chính là nỗi nhớ, là hình hình ảnh quê hương của không ít người con xa xứ. Cổng làng ko chỉ tạo cho hồn quê khu đất Việt mà qua vóc dáng kiến trúc còn miêu tả chiều sâu văn hóa truyền thống mỗi ngôi làng. Bởi vì thế, nhưng tôi đã chế tác ca khúc “Trống hội Cổng làng”. Ở ca khúc này, tôi nỗ lực truyền sở hữu hết chân thành và ý nghĩa của Cổng làng, xác định văn minh xã xã trong từng câu hát, bởi vì trong mỗi người dân Việt, tôi tin người nào cũng có một miền cam kết ức hoàn hảo về dòng cổng xóm và rất nhiều kỷ niệm quý giá thời thơ ấu, ngay từ việc xây dựng cổng làng, ông phụ thân ta đã tất cả ý nhắn nhủ cố gắng hệ mai sau qua kiến trúc, vẻ bên ngoài dáng, đường nét chữ, hình ảnh, ý tứ ở mỗi dòng câu đối.

Cổng làng quê ta đó/ thanh bình cùng nước non

Ký ức phụ vương ông vào mạch đất

Những cách ta phương mong đổi đời

Nước chảy thành sông nước tung thành sông

Nổi chìm ngập trong gân đá

Ghim vào cụ thể từng kiếp cây…

Đó là hình hình ảnh cổng buôn bản đứng âm thầm lặng lẽ mà uy nghi, tận mắt chứng kiến bao thăng trầm của cuộc đời. Trong ca khúc này có sự cân đối giữa âm – dương, trong – ngoài, trên- dưới, bên phía trong cổng làng có cây đa, giếng nước, bao gồm hội hè chiêng trống, phía bên ngoài cánh cổng thôn là cả một chân mây mơ ước, là cam kết ức thân phụ ông trong từng mạch đất, của những bước chân tha phương ước ao đổi đời nhưng mà trong tiềm thức luôn luôn nhớ về nông thôn của mình.

Viết “Trống hội Cổng làng”, tôi không những viết về cổng làng bằng đá ở phái nam Định của công ty tôi, nhưng mà viết từ trọng điểm thức cổng xóm của nông thôn Việt nhưng mà tôi đã đi qua…Tôi mong muốn “Trống hội cổng làng” – bài hát new nhất của bản thân sẽ sớm mang lại cũng công chúng yêu nhạc, nhạc thôn quê tân tiến với chất liệu của điệu chầu văn lên đồng.

5. Thật vinh dự lúc được trung ương sự với công bọn chúng yêu âm nhạc về “con con đường âm nhạc” của chính bản thân mình khi mùa xuân đến. Nhân thời cơ này, một đợt nữa tôi ước ao gửi tới các bạn yêu nhạc đã share các item của tôi suốt trong thời hạn qua, và nhất là đã bàu chọn đến 2 ca khúc của mình (Làng Quan chúng ta quê tôi cùng Khúc hát sông quê) được đứng trong đôi mươi ca khúc hay độc nhất vô nhị viết về nông thôn, nông dân với nông nghiệp vn suốt gần bảy chục năm qua.